Got a symptom but not sure what's causing it? Use our award-winning symptom checker to find out – it's free!

×
15 min read

Suy giảm chức năng tuyến giáp - suy giáp

Medically reviewed

All of Healthily's articles undergo medical safety checks to verify that the information is medically safe. View more details in our safety page, or read our editorial policy.

Suy giảm chức năng tuyến giáp (suy giáp) là gì?

Suy giảm chức năng tuyến giáp (suy giáp) là khi tuyến giáp không thể sản xuất đủ hoóc-môn.

Các dấu hiệu phổ biến của suy giáp là mệt mỏi, tăng cân và cảm giác buồn chán.

Suy giáp có thể được điều trị thành công bằng cách dùng thuốc nội tiết dạng viên hàng ngày để thay thế các hoóc-môn mà tuyến giáp không sản xuất ra được.

Không có cách nào để ngăn ngừa tình trạng suy giáp. Hầu hết các trường hợp suy giáp xảy ra do hệ miễn dịch tấn công và làm tổn thương tuyến giáp, hoặc do tuyến giáp bị tổn thương khi sử dụng một số phương pháp điều trị cường giáp hoặc ung thư tuyến giáp.

Khi nào quý vị cần đi khám

Các triệu chứng của suy giáp thường giống như triệu chứng của các bệnh lý khác và thường tiến triển chậm, vậy nên quý vị có thể sẽ không nhận thấy chúng trong nhiều năm.

Quý vị nên đi khám và đề nghị được xét nghiệm về suy giáp nếu có các triệu chứng:

  • mệt mỏi
  • tăng cân
  • trầm cảm
  • nhạy cảm với lạnh
  • da và tóc khô
  • đau cơ

Cách chính xác duy nhất để phát hiện xem quý vị có vấn đề về tuyến giáp hay không là làm xét nghiệm chức năng tuyến giáp, tức là lấy một mẫu máu để đo nồng độ các hoóc-môn tuyến giáp.

Những đối tượng bị ảnh hưởng

Cả đàn ông và phụ nữ đều có thể bị suy giáp, mặc dù bệnh này xảy ra phổ biến hơn ở phụ nữ. Ở Anh, cứ 1.000 phụ nữ thì có 15 người và cứ 1.000 đàn ông thì có 1 người chịu ảnh hưởng của bệnh này.

Trẻ em cũng có thể mắc suy giáp. Trong 3.500-4.000 trẻ được sinh ra thì có khoảng 1 trẻ bị suy giáp (suy giáp bẩm sinh). Tất cả trẻ sinh ra ở Anh đều được sàng lọc bệnh suy giáp bẩm sinh bằng cách xét nghiệm máu khi trẻ được khoảng năm ngày tuổi.

Điều trị suy giáp

Việc điều trị suy giáp bao gồm dùng thuốc viên thay thế hoóc-môn hàng ngày, được gọi là levothyroxine, để tăng nồng độ thyroxine. Thông thường, quý vị sẽ cần điều trị trong suốt phần đời còn lại. Nếu được điều trị phù hợp, quý vị sẽ có thể có một cuộc sống bình thường và khỏe mạnh.

Nếu suy giáp không được điều trị, nó có thể dẫn đến các biến chứng, bao gồm bệnh tim, bướu cổ, các vấn đề trong thai kỳ và một bệnh lý đe dọa tính mạng được gọi là hôn mê phù niêm (mặc dù trường hợp này rất hiếm).

Các triệu chứng của suy giáp

Nhiều triệu chứng của suy giảm chức năng tuyến giáp (suy giáp) giống như triệu chứng của các bệnh lý khác, vậy nên suy giáp dễ bị nhầm lẫn với bệnh khác.

Các triệu chứng thường tiến triển chậm và có thể quý vị sẽ không nhận ra mình mắc bệnh trong vài năm.

Các triệu chứng phổ biến bao gồm:

  • mệt mỏi
  • nhạy cảm với lạnh
  • tăng cân
  • táo bón
  • trầm cảm
  • suy nghĩ và cử động chậm chạp
  • đau và yếu cơ
  • chuột rút
  • da khô và có vảy
  • tóc và móng giòn dễ gãy
  • mất ham muốn tình dục
  • cảm giác đau, tê bì và ngứa ran ở bàn tay và các ngón tay (hội chứng ống cổ tay)
  • kinh nguyệt không đều hoặc rong kinh

Người cao tuổi bị suy giáp có thể gặp phải các vấn đề về trí nhớ và trầm cảm. Trẻ em bị bệnh có thể sẽ tăng trưởng và phát triển chậm. Thanh thiếu niên bị bệnh có thể dậy thì sớm hơn bình thường.

Nếu quý vị có bất kỳ triệu chứng nào nêu trên, hãy đi khám và đề nghị được xét nghiệm về suy giáp.

Nếu suy giáp không được điều trị

Khả năng thấp là quý vị sẽ gặp nhiều triệu chứng muộn của giảm năng tuyến giáp, vì bệnh này thường được nhận ra trước khi các triệu chứng nặng hơn xuất hiện.

Các triệu chứng muộn của suy giáp bao gồm:

  • giọng nói trầm và khàn
  • khuôn mặt có vẻ sưng phù
  • lông mày mỏng đi hoặc rụng một phần
  • nhịp tim chậm
  • mất thính lực
  • thiếu máu

Các nguyên nhân gây ra suy giáp

Suy giảm chức năng tuyến giáp (suy giáp) là khi tuyến giáp không sản xuất đủ hoóc-môn thyroxine (còn gọi là T4).

Hầu hết các trường hợp suy giáp xảy ra do hệ miễn dịch tấn công và làm tổn thương tuyến giáp, hoặc do tuyến giáp bị tổn thương khi sử dụng một số phương pháp điều trị cường giáp hoặc ung thư tuyến giáp.

Hệ miễn dịch

Suy giáp thường xảy ra khi hệ miễn dịch vốn có chức năng chống nhiễm trùng, nay lại tấn công tuyến giáp. Điều này làm tổn thương tuyến giáp, đồng nghĩa với việc tuyến giáp không thể tạo ra đủ hoóc-môn thyroxine, gây ra các triệu chứng của suy giáp.

Một bệnh lý có tên bệnh Hashimoto là loại bệnh tự miễn phổ biến nhất gây ra suy giáp.

Không rõ nguyên nhân gây ra bệnh Hashimoto là gì, nhưng bệnh này di truyền trong gia đình. Bệnh này cũng phổ biến ở những người bị rối loạn hệ miễn dịch khác, chẳng hạn như tiểu đường tuýp 1 và bệnh lang ben (bạch biến).

Tiền sử điều trị bệnh tuyến giáp

Suy giáp cũng có thể xảy ra như một tác dụng phụ hoặc biến chứng của quá trình điều trị bệnh tuyến giáp trước đó, chẳng hạn như phẫu thuật hoặc một phương pháp điều trị gọi là liệu pháp i-ốt phóng xạ.

Các phương pháp điều trị này đôi khi được sử dụng cho bệnh cường giáp (là khi tuyến giáp sản sinh quá nhiều hoóc-môn) hoặc ung thư tuyến giáp.

Các nguyên nhân ít phổ biến hơn

Trên toàn thế giới, tình trạng thiếu i-ốt trong chế độ ăn uống là nguyên nhân phổ biến gây ra suy giáp, vì cơ thể cần i-ốt để tạo ra thyroxine. Tuy nhiên, tình trạng thiếu i-ốt không phổ biến ở Anh.

Đôi khi, trẻ sơ sinh mới chào đời đã bị suy giáp vì tuyến giáp của trẻ không phát triển đúng cách trong bụng mẹ. Tình trạng này được gọi là suy giáp bẩm sinh và không phổ biến, ảnh hưởng đến khoảng 1 trong 3.000 trẻ sơ sinh. Bệnh thường được phát hiện trong quá trình sàng lọc sớm sau khi sinh.

Website của Bệnh viện Trẻ em Great Ormond Street có thêm thông tin về bệnh suy giáp bẩm sinh và cách điều trị.

Một vấn đề về tuyến yên cũng có thể dẫn đến suy giáp. Tuyến yên nằm ở nền sọ và có nhiệm vụ điều tiết tuyến giáp. Do đó, khi tuyến yên bị tổn thương có thể dẫn đến suy giáp.

Suy giáp cũng có liên quan đến một số bệnh nhiễm trùng do vi rút hoặc một số loại thuốc dùng để điều trị các bệnh lý khác, chẳng hạn như:

  • lithium – loại thuốc đôi khi được dùng để điều trị một số bệnh tâm thần nhất định, gồm cả trầm cảm và rối loạn lưỡng cực
  • amiodarone – loại thuốc đôi khi được dùng để điều trị tình trạng nhịp tim không đều (rối loạn nhịp tim)
  • interferons – một nhóm thuốc đôi khi được dùng để điều trị viêm gan C và một số loại ung thư nhất định

Hãy trao đổi với bác sĩ hoặc chuyên gia nếu quý vị lo ngại rằng loại thuốc mình đang dùng có thể ảnh hưởng đến nồng độ hoóc-môn tuyến giáp.

Chẩn đoán suy giáp

Chẩn đoán suy giảm chức năng tuyến giáp (suy giáp) càng sớm càng tốt là điều rất quan trọng.

Các hoóc-môn do tuyến giáp tiết ra, chẳng hạn như triiodothyronine (T3) và thyroxine (T4), khi có nồng độ thấp sẽ có thể thay đổi cách cơ thể chuyển hóa chất béo.

Điều này có thể gây ra hàm lượng cholesterol trong máu tăng cao và xơ vữa động mạch (tắc nghẽn động mạch), từ đó có khả năng dẫn đến các vấn đề nghiêm trọng liên quan đến tim, chẳng hạn như đau thắt ngực và nhồi máu cơ tim.

Do vậy, quý vị nên đi khám bác sĩ và đề nghị được xét nghiệm máu nếu quý vị liên tục có các triệu chứng của bệnh suy giáp.

Xét nghiệm chức năng tuyến giáp

Xét nghiệm máu đo nồng độ hoóc-môn là cách chính xác nhất để phát hiện xem tuyến giáp có bị suy giảm chức năng hay không.

Xét nghiệm này, được gọi là xét nghiệm chức năng tuyến giáp, sẽ xem xét nồng độ hoóc-môn kích thích tuyến giáp (TSH) và thyroxine (T4) trong máu.

Nồng độ TSH cao và nồng độ T4 thấp trong máu có thể có nghĩa là quý vị bị suy giáp.

Nếu kết quả xét nghiệm cho thấy TSH tăng nhưng T4 bình thường, thì có thể quý vị có nguy cơ bị suy giáp trong tương lai.

Bác sĩ có thể sẽ khuyên quý vị thỉnh thoảng xét nghiệm máu lặp lại để xem rốt cuộc quý vị có bị suy giáp hay không.

Xét nghiệm máu đôi khi cũng được thực hiện để đo lường các chỉ số khác, chẳng hạn như kiểm tra nồng độ của một loại hoóc-môn gọi là triiodothyronine (T3). Tuy nhiên, đây không phải là việc thường lệ, vì nồng độ T3 thường có thể duy trì ở mức bình thường, ngay cả khi quý vị bị suy giáp đáng kể.

Website Lab Tests Online UK có thêm thông tin về các loại xét nghiệm chức năng tuyến giáp khác nhau.

Giấy giới thiệu

Bác sĩ của quý vị có thể giới thiệu quý vị đến gặp một bác sĩ nội tiết (bác sĩ chuyên khoa về rối loạn hoóc-môn) nếu quý vị:

  • dưới 16 tuổi
  • đang mang thai hoặc có ý định mang thai
  • mới sinh con
  • có một bệnh lý khác, chẳng hạn như bệnh tim, điều này có thể làm phức tạp thêm loại thuốc dùng cho quý vị
  • đang dùng một loại thuốc được xác định sẽ gây giảm hoóc-môn tuyến giáp, chẳng hạn như amiodarone hoặc lithium.

Điều trị suy giáp

Suy giảm chức năng tuyến giáp (suy giáp) thường được điều trị bằng cách dùng thuốc viên thay thế hoóc-môn hàng ngày gọi là levothyroxine.

Levothyroxine thay thế cho hoóc-môn thyroxine mà tuyến giáp không tiết ra đủ.

Trong thời gian đầu, quý vị sẽ phải xét nghiệm máu định kỳ cho đến khi đạt được liều levothyroxine chính xác. Quá trình này có thể mất một chút thời gian để có được kết quả phù hợp.

Quý vị có thể sẽ bắt đầu với một liều thấp levothyroxine, sau đó có thể tăng dần lên, tùy thuộc vào phản ứng của cơ thể. Một số người bắt đầu cảm thấy tốt hơn ngay sau khi bắt đầu điều trị, trong khi những người khác lại không nhận thấy triệu chứng được cải thiện trong vài tháng

Khi quý vị được dùng liều lượng phù hợp, quý vị thường sẽ được xét nghiệm máu mỗi năm một lần để theo dõi nồng độ hoóc-môn của mình.

Nếu xét nghiệm máu cho thấy quý vị có thể bị suy giáp nhưng quý vị không có bất kỳ triệu chứng nào hoặc các triệu chứng rất nhẹ, thì quý vị có thể không cần phải điều trị. Trong những trường hợp như vậy, bác sĩ thường sẽ theo dõi nồng độ hoóc-môn của quý vị vài tháng một lần và kê đơn thuốc levothyroxine nếu quý vị xuất hiện các triệu chứng.

Dùng thuốc levothyroxine

Nếu được kê đơn levothyroxine, quý vị nên uống một viên vào cùng thời điểm mỗi ngày. Thông thường, quý vị nên uống thuốc vào buổi sáng, mặc dù một số người thích uống vào buổi tối.

Do hiệu quả của thuốc viên levothyroxine có thể bị thay đổi bởi các loại thuốc, chất bổ sung hoặc thực phẩm khác, quý vị nên uống thuốc với nước khi bụng đói và tránh ăn trong 30 phút sau đó.

Nếu quý vị quên dùng một liều, hãy uống ngay khi nhớ ra, nếu lúc đó chỉ cách vài giờ so với thời gian uống thông thường của quý vị. Nếu quý vị nhớ ra muộn hơn thời điểm này, hãy bỏ qua liều đó và dùng liều tiếp theo vào thời điểm thông thường, trừ khi bác sĩ có lời khuyên khác.

Suy giáp là bệnh lý kéo dài suốt đời, vậy nên thông thường quý vị sẽ cần dùng levothyroxine trong suốt phần đời còn lại.

Nếu quý vị được kê đơn levothyroxine do mắc suy giáp, quý vị được quyền hưởng chứng nhận miễn trừ tiền thuốc (medical exemption certificate). Điều này có nghĩa là quý vị không phải trả tiền cho các thuốc kê toa của mình. Hãy xem mục “nhận trợ giúp về chi phí thuốc kê toa” để biết thêm thông tin về việc này.

Tác dụng phụ

Levothyroxine thường không có bất kỳ tác dụng phụ nào, vì thuốc này chỉ đơn giản là thay thế cho một loại hoóc-môn bị thiếu.

Tác dụng phụ thường chỉ xảy ra nếu quý vị dùng quá nhiều levothyroxine. Điều này có thể gây ra các vấn đề gồm: đổ mồ hôi, đau ngực, đau đầu, tiêu chảy và nôn.

Hãy báo cho bác sĩ biết nếu quý vị xuất hiện các triệu chứng mới trong thời gian dùng levothyroxine. Quý vị cũng nên cho bác sĩ biết nếu các triệu chứng của quý vị trở nặng hoặc không được cải thiện.

Liệu pháp kết hợp

Ở Anh, liệu pháp kết hợp - tức là dùng chung levothyroxine và triiodothyronine (T3) - không được sử dụng thường xuyên vì không có đủ bằng chứng cho thấy liệu pháp này tốt hơn so với sử dụng riêng levothyroxine (đơn trị liệu).

Trong hầu hết các trường hợp, cần tránh dùng liệu pháp thay thế tuyến giáp liều cao để ức chế hoóc-môn kích thích tuyến giáp (TSH), vì việc đó có nguy cơ gây ra các tác dụng phụ bất lợi, chẳng hạn như rung nhĩ (nhịp tim không đều và nhanh bất thường), đột quỵ, loãng xương và gãy xương.

Tuy nhiên, loại điều trị này đôi khi có thể được khuyên dùng cho những trường hợp người bệnh có tiền sử ung thư tuyến giáp và có nhiều nguy cơ bệnh tái phát.

Các biến chứng của suy giáp

Một số biến chứng có thể xảy ra nếu suy giáp không được điều trị.

Các vấn đề tim mạch

Nếu quý vị có bệnh suy giáp mà không điều trị, nguy cơ quý vị mắc bệnh tim mạch sẽ tăng lên.

Điều này là do nồng độ hoóc-môn thyroxine thấp có thể dẫn đến gia tăng nồng độ cholesterol trong máu. Cholesterol cao có thể gây ra tình trạng lắng đọng chất béo tích tụ ở các động mạch, làm hạn chế lưu thông máu.

Hãy liên hệ với bác sĩ nếu quý vị đang được điều trị suy giáp và xuất hiện đau ngực, để có thể phát hiện và điều trị bất kỳ vấn đề nào gặp phải, nếu cần.

Bướu cổ

Bướu cổ là tình trạng tuyến giáp to bất thường, làm hình thành một khối u vùng cổ. Bướu cổ có thể xuất hiện ở những người bị suy giáp khi cơ thể cố gắng kích thích tuyến giáp sản sinh thêm hoóc-môn tuyến giáp.

Các biến chứng trong thai kỳ

Nếu suy giáp không được điều trị trong thời kỳ mang thai, sẽ có nguy cơ xảy ra các vấn đề, bao gồm:

  • tiền sản giật - có thể gây ra tăng huyết áp và giữ nước ở người mẹ cũng như các vấn đề về tăng trưởng ở trẻ sơ sinh
  • thiếu máu ở người mẹ
  • suy giáp ở trẻ sơ sinh
  • dị tật bẩm sinh
  • chảy máu sau sinh
  • sự phát triển thể chất và tinh thần của trẻ sơ sinh có vấn đề
  • sinh non hoặc sinh nhẹ cân
  • thai chết lưu hoặc sảy thai

Những vấn đề này thường có thể tránh được khi điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa về rối loạn hoóc-môn (bác sĩ nội tiết). Do vậy, hãy cho bác sĩ biết nếu quý vị bị suy giáp và đang mang thai hoặc đang cố gắng thụ thai.

Hôn mê phù niêm

Trong trường hợp rất hiếm, suy giáp nghiêm trọng có thể dẫn đến một tình trạng đe dọa tính mạng được gọi là hôn mê phù niêm. Đó là khi nồng độ hoóc-môn tuyến giáp trở nên rất thấp, gây ra các triệu chứng như lú lẫn, hạ thân nhiệt và đờ đẫn.

Hôn mê phù niêm cần được điều trị cấp cứu tại bệnh viện. Tình trạng này thường được điều trị bằng thuốc thay thế hoóc-môn tuyến giáp tiêm trực tiếp vào tĩnh mạch. Trong một số trường hợp cũng cần sử dụng các phương pháp điều trị khác như hỗ trợ hô hấp, kháng sinh và thuốc steroid (corticosteroid).

Translated from original NHS content byImage of Healthily logo
Was this article helpful?

Important: Our website provides useful information but is not a substitute for medical advice. You should always seek the advice of your doctor when making decisions about your health.